Profiadau, Gwybodaeth a Sgiliau #TrafodCwricwlwm

Mae hi’n rhyfedd sut mae sut gymaint o drafod am y Cwricwlwm yn ymwneud gyda gwybodaeth hynny yw mai fel petai newyddion ffug yn bodoli sydd yn dweud nid oes dysgu gwybodaeth yn ein cwricwlwm newydd. Nid yn aml fy mod yn gallu esbonio rhywbeth gan wybod fy mod yn 100% yn gywir ond yn y cyd-destun yma, yr wyf yn gwybod bod a bydd dysgu gwybodaeth yn rhan allweddol o’r Cwricwlwm. Mae’r drafft sydd mas am ymgynghoriad yn esbonio hyn yn glir ond yn fwy pwysig, mae’r safonau proffesiynol yn dweud bod rhaid i bob athro cael dealltwriaeth gadarn iawn o’r pwnc/pynciau y maent yn dysgu. Felly, nid sgiliau yn unig sydd yn ffurfio’r cwricwlwm i Gymru ond gwybodaeth a sgiliau.

Er hyn, nid wyf yn cytuno 100% pan fod sgwrs helaeth yn dweud gwybodaeth cyn sgiliau neu’r ffordd arall rownd. Petai blentyn 2 oed yn codi sialc ac yn dechrau ffurfio marciau, ife sgil neu wybodaeth sydd yn ei arwain? Buaswn i’n dadlau bod rhiant neu ofalwr wedi modelu codi sialc ac yna mae’r plentyn wedi llwyddo i ddilyn. Ond mae plant ifanc yn hoffi arbrofi, cyffwrdd, gwasgu, blasu ac ati er mwyn darganfod beth mae tegan arbennig yn gwneud. Sgiliau neu wybodaeth? I fi, mae’r ddadl yn ffug, mewn gwirionedd, nid oes dadl. Mae sgiliau a gwybodaeth yn byw a bod gyda’i gilydd.

Mae’r holl ddadl yn colli rhan hanfodol o Gwricwlwm i Gymru sef profiadau. Prin iawn mae unrhyw sôn am hyn mewn unrhyw sgwrs, blog neu erthygl ar lein felly yr wyf yn mynd i roi blaenoriaeth ar brofiadau.

Mae plentyn ifanc angen profi sut gymaint o brofiadau er mwyn dysgu am y byd o’i hamgylch. Rhowch focs i blentyn ifanc ac y maent yn llawn cyffro wrth adael i ddychymyg rheoli’r dydd. Felly hoffwn ystyried profiadau, gwybodaeth a sgiliau mewn cyd-destun thema dyniaethau, fy ardal leol.

Yn fy marn i, mae pob thema angen sbardun ac yn sicr, mae trip ar ddechrau thema yn gallu agor y meddyliau. Pan oeddwn yn athro ym Merthyr, mi oedd astudio’r ardal leol yn gyfle arbennig i fynd ar ymweliad. Fel ysgol, yr oeddem wedi cynllunio trip yr ardal gan gerdded trwy’r dref a dysgu am Dic Penderyn,

cyrraedd bwthyn Joseph Parry,

https://www.visitmerthyr.co.uk/cy/things-to-do/attractions/joseph-parrys-cottage/

Ac yna i gastell Cyfarthfa, adeilad gyda 365 ffenestr. Cartref y teulu Crawshays ydoedd ac yn amlwg bydd trafodaeth helaeth am weithfeydd haearn a llawer mwy.

Felly profiad o gerdded o amgylch yr ardal leol oedd yn sbarduno diddordeb, dealltwriaeth a chyffro disgyblion wrth gychwyn ar thema newydd.

Ym mhob adeilad, yr oedd y disgyblion yn dysgu am hanes yr ardal. Fel thema, wrth astudio pob rhan o’r daith, fe roddais wybodaeth am bob adeilad, pob cerflun ac ati ac yna mi oedd y disgyblion yn dewis pa ran o’r ardal mi oeddent eisiau astudio’n fwy.

Fe gafodd pob plentyn gwersi a oedd yn ychwanegu at eu gwybodaeth am yr ardal fodd bynnag dydy gwybodaeth ar ben ei hun ddim yn ddigon. Mi oeddwn eisiau’r disgyblion i holi cwestiynau pwrpasol e.e. rôl Dic Penderyn. Ydych chi’n cytuno neu anghytuno? Pa mor allweddol…..? A oedd y digwyddiad wedi arwain at newid sylweddol? Ac ati.

Mi oedd y gallu i fynd yn ddyfnach na rhestr o ffeithiau, yn galluogi disgyblion i ddysgu mwy am yr oes o dan sylw , gofyn cwestiynau effeithiol iawn a gosod y digwyddiad mewn cyd-destun hanesyddol a chyfredol.

Yn syml, i fi, mae profiadau, gwybodaeth a sgiliau yn perthyn i’w gilydd. Yr wyf eisiau symud y ddadl ymlaen at brofiadau a dweud wrthych chi taw hyn sydd yn haeddu eich sylw. Mae thema effeithiol yn cychwyn gyda sbardun a’r sbardun gorau yw un sydd yn rhoi profiadau i ddisgyblion.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.