Addysgeg gan Donaldson.

Cyn hanner tymor, fe ges i’r cyfle i fynychu Cynhadledd y ‘4 Schools’. Roedd yr Athro Donaldson ei hun yn siarad ac yn wir yn anaml dw i’n anghytuno gyda fe. Mae hi’n bleser i glywed sut gymaint o synnwyr cyffredin. Mae rhaid ifi fod yn hollol onest a dweud fy mod i’n gobeithio bydd pwy bynnag sydd yn ennill yr etholiad yng Nghymru yn cadw at yr addewid i fynychu awgrymiadau Donaldson ar gyfer y Cwricwlwm. Os oedd pob parti yn atseinio’r addewid yma fe fydd yn bosib i symud ymlaen gyda hyder a ffydd yn y dyfodol oherwydd ‘Successful Futures’ bydd y nod i bawb. Beth bynnag a ddaw, un peth oedd yn glir, y pwysigrwydd o ddarllen Pennod 5 sef Addysgeg. Ar Ddiwrnod Hyfforddiant Mewn Swydd cyn hanner tymor, fe gyflwynais yr 12 pwynt i fy staff a gofyn y cwestiwn, ydyn ni’n barod?

Dibenion Cyffredinol y Cwricwlwm

1. Mae addysgu a dysgu da yn canolbwyntio’n
gyson ar ddibenion cyffredinol y cwricwlwm un
o themâu canolog yr Adolygiad yw’r angen i fod
yn glir ynghylch dibenion cyffredinol y
cwricwlwm. Dylai’r egwyddor honno fod yn
gymwys i’r un graddau i’r dewis o ddulliau
addysgu a dysgu.

Her i’r Dysgwyr

2. Mae addysgu a dysgu da yn rhoi her i’r holl
ddysgwyr drwy eu hannog i gydnabod
pwysigrwydd ymdrechu’n barhaus i gwrdd â
disgwyliadau sy’n uchel ond o fewn eu cyrraedd .
Dylai’r Camau Cynnydd arfaethedig bennu
disgwyliadau sy’n herio plant a phobl ifanc i
anelu’n uchel o ran dyheadau a chyflawniad
personol

Mae canmoliaeth a chefnogaeth yn hanfodol
ond mae’r cyfle i wneud camgymeriadau a
dysgu ohonynt wrth geisio cyrraedd nodau
ymestynnol yn meithrin hyder a chadernid.

Defnyddio cymysgedd o ddulliau.

3. Mae addysgu a dysgu da yn galw am
ddefnyddio cymysgedd o ddulliau sy’n
cynnwys addysgu uniongyrchol yn aml, bydd
newidiadau yn y cwricwlwm yn cael eu cysylltu
â chamau i hyrwyddo dulliau penodol o
addysgu a dysgu.

Sgiliau datrys problemau.

4. Mae addysgu a dysgu da yn golygu defnyddio
cymysgedd o ddulliau gan gynnwys y rheini sy’n
hybu sgiliau datrys problemau, sgiliau creadigol
a’r gallu i feddwl mewn modd beirniadol
greadigol. Mae lle amlwg yn y dibenion
cwricwlwm i’r nod o feithrin gallu plant a phobl
ifanc i werthuso gwybodaeth yn feirniadol, creu
cysylltiadau, meithrin dealltwriaeth ddwfn o
gysyniadau a throsglwyddo gwybodaeth a
sgiliau i sefyllfaoedd newydd er mwyn datrys
problemau cymhleth mewn ffordd.

Gosod tasgau a dewis adnoddau.

5. Mae addysgu a dysgu da yn golygu gosod
tasgau a dewis adnoddau sy’n adeiladu ar
wybodaeth a phrofiad blaenorol ac yn ennyn
diddordeb. Mae’r pwyslais mawr ar ddilyniant
sy’n cael ei argymell gan yr Adolygiad yn golygu
y bydd angen i athrawon osod tasgau a dewis
adnoddau sy’n adeiladu ar wybodaeth a
phrofiad blaenorol ac yn ennyn diddordeb.

Dysgu’n berthnasol i’r byd tu allan

i’r ysgol.

6. Mae addysgu a dysgu da yn creu cyddestunau dilys ar gyfer dysgu. Bydd y dibenion
cwricwlwm a’r Camau Cynnydd yn ategu’r angen
i sicrhau bod y dysgu’n ystyrlon ac yn ddilys.
Disgrifiad Mick Waters o addysgu da yw
‘bringing the world into range’.
Mae’n bwysig bod plant a phobl ifanc yn gweld
bod eu dysgu’n berthnasol i’r byd y tu allan i’r
ysgol a bod cyfleoedd i ffurfio cysylltiadau â’r
byd hwnnw’n cael eu gwireddu.

Dilyn egwyddorion

asesu ar gyfer Dysgu.

7. Mae addysgu a dysgu da yn golygu dilyn
egwyddorion asesu ar gyfer dysgu Rydym yn
edrych yn fwy manwl ar asesu ar gyfer dysgu ym
Mhennod 6 ond mae yr un mor berthnasol i
addysgu a dysgu da ag y mae i asesu. Mae’r dull
asesu ar gyfer dysgu yn galluogi ymarferwyr i
ddeall effeithiolrwydd y dysgu ac
yn golygu rhoi adborth rheolaidd ac ystyrlon ac
addasu addysgu a deunyddiau i gwrdd ag
anghenion unigolion.

Ymestyn oddi mewn ac ar draws

Meysydd Dysgu a Phrofiad.

8. Mae addysgu a dysgu da yn ymestyn oddi
mewn ac ar draws Meysydd Dysgu a Phrofiad.
Un o brif nodweddion addysg yr unfed ganrif ar
hugain fydd y capasiti i greu cysylltiadau a
throsglwyddo gwybodaeth a dealltwriaeth
rhwng gwahanol gyd-destunau er mwyn delio â
phroblemau anghyfarwydd.

Cyfrifoldebau Trawsgwricwlaidd

9. Drwy addysgu a dysgu da bydd y
Cyfrifoldebau Trawsgwricwlaidd, gan gynnwys
llythrennedd, rhifedd a chymhwysedd digidol, yn
cael eu cryfhau’n gyson a chyfleoedd yn cael eu
darparu i’w harfer. O ganlyniad i gynigion yr
Adolygiad, bydd y Cyfrifoldebau
Trawsgwricwlaidd dros lythrennedd, rhifedd a
chymhwysedd digidol, ynghyd â’r sgiliau
ehangach, yn cael eu cynnwys yn y Meysydd
Dysgu a Phrofiad.

Cymryd cyfrifoldeb cynyddol dros

eu dysgu eu hunain.

10. Mae addysgu a dysgu da yn cymell plant a
phobl ifanc i gymryd cyfrifoldeb cynyddol dros
eu dysgu eu hunain. Mae’r dibenion cwricwlwm
yn rhoi pwyslais ar yr angen i feithrin hyder a
chapasiti i ddysgu drwy gydol oes. Bydd y dull o
addysgu’r plant a phobl ifanc yn ddylanwad cryf
ar ddatblygiad capasiti o’r fath.

Hybu datblygiad cymdeithasol a

pherthnasoedd cadarnhaol.

11. Mae addysgu a dysgu da yn hybu datblygiad
cymdeithasol ac emosiynol a pherthnasoedd
cadarnhaol Ceir yr awgrym hwn mewn adroddiad gan yr
OECD a gyhoeddwyd yn 2013: ‘…learning cannot – and
should not – be understood as a purely cognitive activity:
practitioners need to be aware of and responsive to
students’ emotions
and motivations in order for successful learning to
happen…They need to feel competent to do what is
expected of them and learn better when they experience
positive emotions’55. Mae addysgeg sy’n hybu
agweddau cymdeithasol ac emosiynol ar ddysgu yn
bwysig ym mhob agwedd ar y cwricwlwm ac yn hanfodol
ar gyfer cyflawni’r dibenion cwricwlwm.

Hybu cyd-weithio

12. Mae addysgu a dysgu da yn hybu cydweithio
y gallu i weithredu’n effeithiol fel aelod o dîm yw
un o’r sgiliau allweddol y bydd cyflogwyr yn
cyfeirio ato’n aml fel un sy’n hanfodol yn y
gweithle modern ac mae’n agwedd bwysig ar
gynigion yr Adolygiad. Mae dysgu cydweithredol
hefyd yn bwysig ohono’i hun. Mae Hattie yn dod i
gasgliad diamwys yn ei ymchwil drwy ddatgan,
‘…cooperative learning is effective

Diben fy mhost yw rhannu prif nodweddion Addysgeg yn yr adroddiad ‘Dyfodol Llwyddiannus – Donaldson’ ac i annog chi i feddwl beth yw ystyr addysgeg ichi?

Advertisements

3 Comments

  1. Blognod hynod ddiddorol arall. Mae’n bwysig iawn ein bod ni’n dod nôl at gwraidd addysg a dysgu rhagorol bob amser. Mae llawer o’r pwyntiau uchod yn awgrymu bod hyn yn cynnwys:

    1. Dulliau traddodiadol a blaengar yn ei lle.
    2. Amrywiaeth eang er mwyn cyfoethogi profiadau’r disgyblion
    3. Sicrhau cyfleoedd i’n disgyblion defnyddio’u gwybedawth a sgiliau ar draws ystod gynyddol bynciau a maesydd go iawn.
    4. Defnyddio dulliau Asesu fel Dysgu yn na flychau asesu am ddysgu ac asesu o’r dysgu ar wahân.
    5. Cefnogi’r disgybl i ddatblygu agweddau dysgu positif gan gynnwys delio â chamgymeriadau a sgiliau meddwl o bob math. Magu’r gallu adlewyrchu meddylgar ac adlamedd.
    6. Sgiliau cymdeithasol a’r gallu i weithio’n effeithiol gyda pawb.

    Blognod amserol, diddorol a phwysig iawn. Diolch am rannu.

    Barri

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s